و تخم گزر ، مقدار خوراك : از 3 گرم تا 5 گرم مىباشد . « 2 » در كتب فارسى با نامهاى هويج وحشى ، هشفيفل ، ششقاقل و شقاقل نيز آمده است . تركيبات شيميايى : در هر يك صد گرم نوع اهلى شقاقل خام مواد زير وجود دارد : آب 79 گرم ، پروتئين 7 / 1 گرم ، چربى 5 / 0 گرم ، هيدراتهاى كربن ( قند و نشاسته ) 15 گرم ، كلسيم 50 ميلىگرم ، فسفر 77 ميلىگرم ، آهن 7 / 0 ميلىگرم . خواص - كاربرد : ريشه گياه شقاقل از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى كمى گرم و تر مىباشد و از نظر خواص معتقدند كه باز كننده انسداد مجارى عروق ، مبهى و گرم كننده مىباشد . اشتها را كاهش مىدهد و ممكن است ايجاد سردرد نمايد از اين نظر بايد با عسل خورد و مرباى آن با عسل مضار آن را بر طرف مىكند . « 1 » شكاعى مشخصات : به فارسى خار زن بابا ، چرخه و به آذربايجانى بوقناق و در كتب طب سنتى شكاعى و شوكة البيضا نام برده مىشود . گياهى است دو ساله به بلندى 200 - 50 سانتىمتر ، ساقه آن مثلثى ، پوشيده از تارهاى پنبه‌اى به رنگ سفيد و آبى روشن است . تمام قسمت ساقه و شاخه‌ها بالدار است و در كناره و نوك آنها خار وجود دارد . اين گياه در تبريز ، اصفهان ، اردبيل ، كردستان ، دامنه‌هاى البرز ، دماوند در ارتفاع 2640 متر از سطح دريا و در كندوان در كنار جاده‌ها و اراضى دور افتاده و باير مىرويد .

--> ( 2 ) - مخزن المفردات ، ص 190 . ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 1 ، ص 136 .